Leefbaarheid

Als we over Leefbaarheid spreken, kijken we naar de mate waarin het voor bewoners en bezoekers in en om het bouwgebied enigszins prettig blijft om er te verblijven tijdens de werkzaamheden. Als er sprake is van aanzienlijke geluidsoverlast, luchtvervuiling door bouwverkeer, vuil, stof, trillingen of andere bouwhinder, of een opeenstapeling hiervan, komt de leefbaarheid in het gedrang.

Wat is leefbaarheid?

Volgens Wikipedia geeft het begrip leefbaarheid aan hoe aantrekkelijk en/of geschikt een gebied of gemeenschap is om er te wonen, of te werken. Wat aantrekkelijk of geschikt is, is natuurlijk voor iedereen anders. Het is daarom ook lastig om de leefbaarheid in een buurt of gebied te meten. Feit is wel dat bouwactiviteiten vaak geen positieve bijdrage leveren aan de leefbaarheid in een gebied, of de perceptie hiervan.

Maatregelen

Toch zijn er veel maatregelen die genomen kunnen worden, om de leefbaarheid tijdens het bouwen te verbeteren. Deze maatregelen zijn enorm gevarieerd van aard: van het plaatsen van geluidsschermen om geluidsoverlast te beperken tot het planten van tijdelijk groen in een winkelstraat die heringericht wordt, om de aantrekkelijkheid van het gebied ook tijdens de bouw te verhogen.

In de categorie ‘Leefbaarheid’ vind je ook de gebaren die je als opdrachtgever of opdrachtnemer kunt maken tegenover degenen die overlast van het werk ervaren. Denk dan bijvoorbeeld aan het wassen van ramen van bewoners die tegenover een bouwput wonen en veel last van stof hebben, of aan het uitdelen van oordopjes tegen langdurige geluidsoverlast. Deze gebaren nemen de oorzaak van de overlast niet weg, maar geven wel aan dat je beseft dat je overlast veroorzaakt en dat iets wil doen om het leed te verzachten. Zulke gebaren worden dikwijls erg gewaardeerd, ook als ze klein zijn.

Specifiek over de overlast die gepaard gaat met stof, schreven we het ‘BLVC-blog: Overlast van stof‘. In dit blog vind je meer informatie over de oorzaken, de mogelijke maatregelen en een voorbeeld uit de praktijk.

8 aandachtspunten

De overlast in deze categorie is heel gevarieerd van aard: van geluid tot stof tot opstapelend huisvuil. Eerder gaven we al aan dat leefbaarheid, en daaraan gekoppeld de ervaring van hinder of overlast, heel persoonlijk is: waar de een nauwelijks iets van merkt, ligt de ander al van wakker. Waar de een zich aan ergert, ziet de ander niet eens gebeuren. Dit betekent iets voor de maatregelen die genomen moeten worden: deze dienen net zo alomvattend te zijn als de overlast die ze moeten verminderen. Hoe ga je hier nou goed mee om?

Dit zijn onze aandachtspunten hierbij:

1: Focus op preventieve maatregelen
Ga met focus te werk: ga goed na waar de grootste hinder door zal ontstaan en investeer op dat gebied in een aanpak die de overlast aan de bron wegneemt. Kies bijvoorbeeld voor een andere funderingstechniek, waarmee je zowel trillingen als geluid vermindert. Dit zet echt zoden aan de dijk en laat zien dat je er alles aan doet om de hinder en schade te voorkomen.

2: Let op mensen met beperkingen
Kruip bij het bepalen van faseringen of maatregelen in de huid van iemand met een beperking, zoals mensen die slecht ter been zijn, met een rolstoel op pad gaan, slecht zien of zelfs blind zijn. Voor deze mensen zijn tijdelijke maatregelen erg bepalend voor hun mobiliteit. Probeer daarom ook voor de start van het werk te achterhalen of er mensen zijn met een beperking zodat je daar de tijdelijke maatregelen op af kan stemmen, of zodat je kunt bepalen of een extra, individuele maatregel nodig is.

3: Bekijk de bouwplaats als een visitekaartje
Onderschat niet hoezeer je op het onderdeel Leefbaarheid kunt ‘scoren’. Door dagelijks zwerfafval op te ruimen, de bouwplaats netjes achter te laten, de hekken keurig recht te zetten aan het einde van de dag, etc. geef je aan dat je oog hebt voor detail en dat je met zorg het werk uitvoert. Kijk hierbij niet alleen naar de eigen bouwhekken, maar vooral ook naar het terrein er om heen. De bouwplaats als visitekaartje voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer! Investeer hier daarom dagelijks in, en zorg dat deze taken goed geborgd zijn in de organisatie.

4: Betrek de directe omgeving
Betrek de directe omgeving rondom de bouwplaats bij het aantrekkelijk maken van diezelfde bouwplaats. Zij kijken er dagelijks tegenaan en hebben vast en zeker tips hoe het gebied zo aangenaam mogelijk te houden. Het werk is tenslotte een soort ‘nieuwe buur’ en zo kun je jezelf ook presenteren.

5: Maak een hinderplanning en deel deze met de omgeving
Ga zelf aan de hand van de planning na op welke momenten welke soort hinder ten aanzien van de leefbaarheid te verwachten is, en deel deze informatie met degenen die hier last van kunnen hebben. Inzicht in wat je kunt verwachten maakt de ervaring van hinder een stuk minder negatief. Hier maakt tijdige en juiste communicatie een heel groot verschil.

6: Onderschat overlast niet
Onderschat de overlast die je veroorzaakt niet. Ga ervan uit dat er altijd mensen zijn die gevoeliger zijn dan jijzelf. Het is beter van tevoren te waarschuwen voor overlast die mee blijkt te vallen, dan achteraf je excuses aan te bieden.

7: Vertel over de maatregelen
Neem de tijd en de ruimte om uit te leggen op welke manieren het project de overlast op dit onderdeel probeert te verminderen. De omgeving weet vaak niet wat er allemaal gedaan wordt, welke kosten noch moeite bespaard worden, om de overlast te verminderen.

8: Besteed voldoende aandacht en middelen aan handhaving
De inzet van goede handhaving kan van groot belang zijn om een leefbare omgeving te behouden tijdens de uitvoering van werkzaamheden. Als project kun je de omgeving vriendelijk aanspreken op gedrag (bijv. het correct aanbieden van vuilnis, niet fietsen op de stoep die tijdens het werk nog smaller dan gebruikelijk is, fout parkeren, etc.) maar als het gedrag hardnekkig is, helpt het als er met regelmaat opgetreden wordt door iemand met gezag en handhavende bevoegdheden.